HATALI DÜZENLENEN YAZAR KASA FİŞLERİ

Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanma Mecburiyeti Hakkında 3100 sayılı Kanun’a göre; kullanılan yazar kasaların hasılat fişlerindeki toplamları kaydetmeye ve saklamaya tahsis edilmiş olan mali hafızalarına kaydedilen bilgilerin silinmez ve değiştirilemez nitelikte olmaları zorunludur.

Bu yapıları nedeniyle, hatalı düzenlenen fişlerle ilgili olarak bu cihazların mali hafızalarına herhangi bir müdahalede bulunmak mümkün değildir. Nitekim 3100 sayılı Kanun 2/2 md.’si “mekanik, elektronik veya manyetik müdahalelere karşı korunmuş harici bir enerjiye ihtiyaç göstermeyen sadece pozitif işlem kabul eden toplam tahsilat ve vergi tutarlarını kaydeden bir mali hafızasının olması, mali hafıza ile bağlantısının açılması halinde çalışmaması, yetkili kimseler dışında cihaza müdahaleye imkân vermeyecek tarzda hayati bölümlerin muhafazasının tek bir vida ile kapatılmasına ve üzerinin özel bir mühürle mühürlenmesine uygun yapıda olması ve makine içerisine tespit edilmiş mali hafızaya da kaydedilen bir sicil numarasının bulunması” zorunludur demektedir.

Yazar kasalar vasıtasıyla düzenlenmesi gereken belgelerdeki tutarın olması gereken tutardan eksik olması durumunda, ilave bir belge düzenleyerek eksiğin giderilmesi mümkündür. Ancak, bunun tersi durumda ödeme kaydedici cihaz fişlerinde olması gereken bedel yerine daha yüksek bedele yer verilmesi durumunda sorun çıkacaktır. Bu gibi durumlarda, işlemin düzeltilmesi için hatalı fişin aslının (müşteriye verilecek olan nüshasının) iptal edilmesi ve bu nüshanın istendiğinde ibraz edilmek üzere işletmede kalan kayıt rulosundaki örneğinin üzerine iliştirilerek muhafaza edilmesi, bunun yerine gerçek bedel yazılmak suretiyle düzenlenecek fişin müşteriye verilerek ve kanuni defterlere gerçek satış hasılatı yazılmalıdır

Ancak asıl sorun, hatalı fişin müşteriye verilmesi veya çeşitli şekillerde kaybedilmesi durumlarında ortaya çıkacaktır. Bu gibi durumlarda yukarıdaki yöntemin uygulanması fiilen mümkün olamayacaktır. Esasen, bu gibi durumları düzenleyen bir kanun maddesi de bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, hatalı olarak düzenlenen fişin yanlışlıkla müşteriye verilmesi ve bulanamaması gibi hallerde, Bakanlığın (Gelirler Genel Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın) öteden beridir öngördüğü bir uygulama da vardır. Buna göre, bahsi geçen hata yeterli veri ile ispatlanmak (hatalı fişin fatura düzenleme limitinin veya işletmenin günlük hasılatının üzerinde olması vb.) kaydıyla durum mükellef tarafından bir dilekçe ile kayıtlı bulunulan vergi dairesine bildirilecek, vergi dairesi müdürlüğünce tutanakla (hatalı olan ödeme kaydedici cihaz fişinin tarih, sıra numarası, bedeli ve satılan ürünün niteliği belirtilmek şartıyla) gerekli tespitler yapılarak tutanağın bir örneği tarh dosyasında muhafaza edilecektir. Ayrıca, hatalı fiş yerine gerçek bedel üzerinden yeniden ödeme kaydedici cihaz fişi düzenlenerek kayıtlara intikali gerçekleştirilecektir. Bu gibi durumlarda, hatanın açıklanan şekilde düzeltilmesi gerektiği konusunda pek çok özelge vardır.

Yazar kasa fişlerinin tutarla ilgili bölümleri haricinde yapılan hatalar için, öze yönelik hatalar olarak değerlendirilemez. Bu gibi durumlarda, mükelleflerin yapılan hataları bir yazıyla bağlı bulundukları vergi dairelerine bildirmelerinde yarar vardır. Buna göre, kredi kartıyla yapılan tahsilatın nakit tahsilat gibi gösterilmek suretiyle yazar kasa fişi düzenlenmesi gibi bir örnekte, yukarıda açıklanan tarzda bir düzeltmeye gerek yoktur. Ancak, özellikle denetimlerde yaşanabilecek olumsuzlukların önüne geçilebilmesi amacıyla, durumun bir yazı ile bağlı bulunulan vergi dairesine bildirilmesi yerinde olacaktır.