Mülga 5272 sayılı ve 5393 sayılı Belediye Kanununun Geçici 7. ve 5. maddelerine istinaden Hazine Müsteşarlığı bünyesinde kurulan Uzlaşma Komisyonuna başvuruda bulunmayan Belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sermayesinin %50'sinden fazlası Belediyeye ait şirketler dahil resmi sektör işverenleri, özel sektör işverenleri, isteğe bağlı sigortalılar ve topluluk sigortasına tabi avukat ve noterler Kanun kapsamına girmektedir.

Mülga 5272 sayılı ve 5393 sayılı Belediye Kanununun Geçici 7. ve 5. maddelerine istinaden Kurumumuza olan borçlarından dolayı Hazine Müsteşarlığı bünyesinde kurulan Belediye Uzlaşma Komisyonuna başvuran belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sermayesinin %50'sinden fazlası Belediyeye ait şirketler ile daha önce borçları olmayıp; 14.04.2005 tarihinden sonra borçları olan resmi sektör işverenleri ile 31.03.2005 tarihinden sonra borçları olan özel sektör işverenleri yapılandırma kapsamına girmemektedir.

Sigorta primi, sosyal güvenlik destek primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve sosyal yardım zammı borçları ile özel bina inşaatı ve ihale konusu işlerden kaynaklanan asgari işçilik fark tutarı borçları, topluluk sigortasına tabi avukatlar ve noterlerin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarına ait prim borçları, prim ödeyen isteğe bağlı sigortalılardan sigortalılığı sona ermeyenlerin prim borçları yapılandırma kapsamına girmektedir.

Resmi ve özel sektör işverenlerinin tasarrufu teşvik, konut edindirme yardımı, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi, damga vergisi, kira borçları ve bunların ferileri ve icra masrafları gibi borçları kapsam dışındadır.

5458 sayılı Kanunun 1. maddesine giren borç türlerinden olmak kaydıyla;

-Kamu sektörü işverenlerinin en son 14/4/2005 tarihine; özel sektör işverenlerinin ise en son 31/3/2005 tarihine kadar ödenmesi gerektiği halde, 5458 sayılı Kanunda belirtilen başvuru süresinin sonuna kadar tahakkuk etmiş ve ödenmemiş olan borçları, başka bir anlatımla 2005/Şubat ayı aylık prim ve hizmet belgesi dahil önceki borçları,

-İşverenlerin 31/3/2005 tarihi ve öncesinde biten özel bina inşaatı ve ihale konusu işlerinden kaynaklanan ve fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak borçları,

-İsteğe bağlı sigortalıların 1/5/2003-31/3/2005 tarihleri arasındaki prim borçları,

-Topluluk sigortasına tâbi olan avukat ve noterlerin 31/3/2005 tarihine kadar olan malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortası kollarına ait prim borçları,

Yeniden yapılandırma kapsamına girmektedir.

Yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanmak isteyenler işveren ve sigortalıların, 5458 sayılı Kanunun Resmi Gazetede yayımını (04.03.2006 tarihini) izleyen aydan itibaren iki ay içinde (Nisan ve Mayıs aylarında) Kuruma yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.

Yeniden yapılandırma kapsamına giren borçlar için Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aydan itibaren iki ay içinde yazılı olarak işyerinin bağlı olduğu Sigorta İl / Sigorta Müdürlüğüne başvuruda bulunulması gerekmektedir.

İşverenlerin posta ile müracaat etmeleri halinde, taahhütlü, iadeli taahhütlü veya APS yolu seçilmişse dilekçenin postaya veriliş tarihi, adi posta yolu seçilmiş ise, Kurum kayıtlarına intikal tarihi başvuru tarihi olarak kabul edilecektir.

Dolayısıyla, başvurunun adi posta yolu ile yapılması ve bunun da Kurum kayıtlarına son başvuru tarihi geçtikten sonra intikal etmesi halinde, yeniden yapılandırma başvuru talebi kabul edilmeyecektir.

Öte yandan, e-bildirge uygulaması kapsamında Kurumumuzdan şifre almış ve prim belgelerini internet ortamında Kuruma gönderen işverenler, işlemlerinin daha hızlı sonuçlandırılabilmesi için yeniden yapılandırma konusunda ön başvurularını internet ortamında yapmaları mümkün bulunmaktadır. Ancak, bu durumda da işverenlerin kendilerine randevu verilen tarihte her halükarda yazılı başvurularını yapmaları gerekmektedir.

Borçlarını yeniden yapılandırmak isteyen işverenler, başvurularını işyerinin işlem gördüğü Sigorta İl / Sigorta Müdürlüğüne yapmaları gerekmektedir.

İşverenlerin değişik Sigorta İl / Sigorta Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin olması ve bu işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak istemeleri halinde, her bir Müdürlüğe ayrı ayrı yazılı olarak başvurmaları gerekmektedir.

Ayrıca, işverenlerin aynı Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğünde birden fazla tescilli işyerinin olması ve bu işyerlerinin borçlarını yeniden yapılandırmak istemeleri halinde, her bir işyeri için ayrı ayrı başvuruda bulunabileceği gibi, tek bir başvuru formuna bütün işyeri sicil numaralarını eksiksiz olarak yazmak suretiyle de başvurabileceklerdir.

Yapılandırma talebinde bulunulacak borç aslı tutarının 100.000.YTL'nin altında olması halinde; her dönem borç aslına ödeme vadesinin bitiminden itibaren 31.12.1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı hesaplanmak; 1.1.1999 tarihinden itibaren toptan eşya fiyat endeksi (TEFE); 1.1.2005 tarihinden itibaren ise üretici fiyat endeksi (ÜFE) aylık değişim oranları, yeniden yapılandırma başvurusunda bulunulan tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süreye kadar bileşik bazda uygulanmak suretiyle yeniden yapılandırmaya esas olan borç bulunacaktır.

Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süre için Kurumun mevcut mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam borçları bulunacaktır.

Bu şekilde hesaplama yapıldıktan sonra, işverenlerin en son vermiş olduğu gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi eki bilançosu esas alınarak, "dönen varlıklar - stoklar / kısa vadeli yabancı kaynaklar" işlemine göre bulunacak oran 0.50 ve altında ise bu durum borçlu açısından "çok zor durum" hali kabul edilecektir

Söz konusu oranın; 0.50-0.40 arasında olması durumunda toplam borcun % 10'u, 0.39-0.30 arasında ise toplam borcun % 20'si, 0.29 ve altında ise toplam borcun % 30'u; terkin edilerek, yapılandırmaya esas olan borç bulunacaktır.

Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan (terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000 YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.

Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süre için Kurumumuzun mevcut mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam borçları bulunacaktır.

Bu şekilde borç hesaplandıktan sonra, bu işverenler tarafından 31/12/2004 itibariyle beyan edilecek mali durum bildirimi esas alınarak, "kasa+banka+kısa vadeli alacaklar/ kısa vadeli borçlar" işlemine göre bulunacak oran 0.30 ve altında ise bu durum borçlu açısından "çok zor durum" hali kabul edilecektir.

Söz konusu oranın; 0.30-0.20 arasında olması durumunda toplam borcun % 10'u, 0.19-0.10 arasında bulunması halinde % 20'si, 0.09 ve bu oranın altında ise borcun % 30'u; terkin edilerek yapılandırmaya esas olan borç bulunacaktır.

Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan (terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000 YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.

Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süre için kurumun mevcut mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam borçları bulanacak ve bu borcun %30'u terkin edilerek, yapılandırmaya esas olan borç hesaplanacaktır.

Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan (terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000 YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.

Bu durumda olan işverenlerin borçları, yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar olan süre için kurumun mevcut mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak toplam borçları bulanacak ve bu borcun %30'u terkin edilerek, yapılandırmaya esas olan borç hesaplanacaktır.

Ancak, yukarıda belirtildiği şekilde hesaplanan (terkin sonrası) borcun, borç aslı tutarı 100.000 YTL altında olan borçların hesaplama metoduna göre hesaplanacak borçtan daha az olmaması gerekmektedir.

Bilanço esasına göre defter tutan 01.01.2005 tarihi itibariyle vergi mükellefiyeti devam eden işverenlerin en son vermiş olduğu gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi eki bilanço esas alınarak, "Dönen Varlıklar - Stoklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar" işlemine göre bulunacak oranın 0.50 üzerinde olması halinde, herhangi bir terkin işlemi yapılmadan borçlarının yaşı ve miktarına göre bulunacak ağırlıklı yaşa göre taksitlendirilecek ve taksitlendirme süresine bağlı olarak da kendilerinden taksitlendirme farkı alınacaktır.

Bilanço esasına göre defter tutmayan ve 01.01.2005 tarihi itibariyle vergi mükellefiyeti devam eden işverenler tarafından 31.12.,2004 itibariyle beyan edilecek mali durum bildirimi esas alınarak, "Kasa+Banka+Kısa Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar" işlemine göre bulunacak oranın 0.30 üzerinde olması halinde, herhangi bir terkin işlemi yapılmadan borçlarının yaşı ve miktarına göre bulunacak ağırlıklı yaşa göre taksitlendirilecek ve taksitlendirme süresine bağlı olarak da kendilerinden taksitlendirme farkı alınacaktır.

Borç aslı tutarı 100.000 YTL üstünde olan işverenlerin terkine esas olacak oranlarının (rasyoların) hesaplanmasında serbest muhasebeci, mali müşavir ve yeminli mali müşavirlere görev verilebilecektir.

Ancak, bu durumda görevlendirilen meslek mensupları, yaptıkları hesaplamaların defter, kayıt ve belgelere uygun olmasından sorumlu olacaklardır.

Asıl borç tutarı 100.000 YTL üstünde olan işverenlerin rasyoların hesaplanmasına esas olan bilgilerin doğruluğu Sosyal Sigortalar Kurumu ve/veya Maliye Bakanlığı denetim elemanlarınca kontrol edilebilecektir. Yapılacak inceleme sonucunda söz konusu bilgilerin doğru olmadığının anlaşılması halinde, işverenler bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkını kaybedecekler ve haklarında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun ilgili hükümlerine göre işlem yapılacaktır

Yapılandırmaya esas olan borçlar, başvuru tarihine göre aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına göre azami 60 aya kadar taksitlendirilebilecektir.

Yapılandırmaya esas olan borçların azamı taksit süresi, başvuru tarihine göre aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarı dikkate alınarak,

Yeniden yapılandırılacak olan her bir borç türünün her dönemine (ayına) ait borç aslı tutarının, başvuru tarihine göre aylık bazda hesaplanacak borcun yaşı (gecikme zammı uygulanan ay sayısı) ile çarpılarak, her dönem için yapılacak bu işlemlerin sonuçlarının toplanması ve bu tutarın bütün dönemlerin borç aslı toplamına bölünmesi suretiyle borcun ağırlıklı yaşı (azami taksit süresi) belirlenecektir.

Yeniden yapılandırmada her isteyen borcunu 60 ay taksitlendiremez.Taksit süresi aylık bazda borcun ağırlıklı yaşı ve miktarına göre belirlenmektedir.

Yeniden yapılandırılmış olan borcun tamamının, yeniden yapılandırma için kanunda öngörülen başvuru süresinin sona erdiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, borç peşin ödenmiş sayılarak, vade farkı uygulanmayacaktır.

Yeniden yapılandırılmış olan borcun tamamının ödenmesi halinde vade farkının alınmamasından dolayı peşin ödeme avantaj sağlamaktadır.

Yeniden yapılandırılan borcun taksitle ödenmek istenmesi halinde, taksitlendirme süresine bağlı olarak borcun 12 ayda ödenmek istenmesi halinde yıllık % 4, 12 ayı aşan ancak 24 ayı geçmeyen sürede ödenmek istenmesi halinde yıllık %5, 24 ayı aşan sürede ödenmek istenmesi halinde yıllık %6 oranında taksitlendirme farkı uygulanacaktır.

Başlangıçta taksitle ödeme yolu seçilip daha sonra taksitlendirilen borcun kalan kısmının peşin ödenmek istenilmesi halinde, uygulanan taksitlendirme farkının kalan aylara isabet eden kısmı indirilerek bakiye borç miktarı tahsil edilecektir.

Borçlarını yeniden yapılandıranların borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarını ve aynı mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla aksatmamaları gerekmektedir. Aksi taktirde yeniden yapılandırma haklarını kaybedeceklerdir.

Bir takvim yılında ödenmeyen ye da eksik ödenen taksit tutarlarının taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar; ödenmeyen ya da eksik ödenen kısmın son takside ait olması halinde ise, bu tutarın son taksiti izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen kısım ile birlikte, gecikilen her ay için hazine müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait YTL cinsinden ıskontolu ihraç edilen devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faiz oranına 1 puan eklenmek suretiyle bulunacak faiz oranının bileşik bazda uygulanması sonucunda hesaplanacak faiz miktarının ödenmesi halinde bu kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanacaklardır.

Taksitlendirme süresi içinde ödenmeyen ya da eksik ödenen aynı mahiyetteki cari ay borçları, Sosyal Sigortalar Kurumu mevzuatına göre gecikme zammı hesaplanarak tahsil edilecektir.

Borçlarını yeniden yapılandıranların borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarını ve aynı mahiyetteki cari ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla aksatmamaları gerekmektedir. Dolayısıyla, sigorta primi borcunu yapılandıran ve taksitlerini düzenli ödeyen bir işverenin 4 aylık cari ay borcunu ödememesi halinde yeniden yapılandırma işlemi bozulacak ve bunlar hakkında 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesi hükmü uyarınca derhal cebri takip işlemlerine başlanılacaktır.

Bir takvim yılında ödenmeyen ya da eksik ödenen taksit tutarlarının 3'den fazla olmamak ve taksitlendirme süresi aşılmamak kaydıyla en geç izleyen takvim yılının sonuna kadar ödenmesi imkanı vardır. Ancak yukarıdaki örnekte 12 ay taksit yapıldığı ve taksit süresi de 2006/Nisan ayı sonunda sona erdiğinden, 2005 yılında aksatılan söz konusu taksitlerin en geç 2006/Nisan ayı sonuna kadar ödenmesi gerekmekte olup, aksi taktirde yeniden yapılandırma işlemi bozulacaktır.

Başvurusu kabul edilip borçları yeniden yapılandırılanlar; borç türü bazında taksitlendirilmiş borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla veya taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek aynı mahiyetteki carî ay borçlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerini bir takvim yılında üç defadan fazla yerine getirmemeleri halinde, yeniden yapılandırma hakkını kaybedeceklerinden, sadece sigorta primi borcunu yeniden yapılandıran ve buna ilişkin taksitlerini düzenli ödeyen işveren, aynı mahiyette bir borç olmaması nedeniyle taksitlendirme süresi içinde tahakkuk edecek işsizlik sigortası primi borçlarını ödememesi halinde, yeniden yapılandırma işlemi bozulmayacaktır.

Vergi borçlarını ödeme şartı, yeniden yapılandırmaya esas borç aslı tutarı 100.000.YTL üzerinde olan işverenler için geçerlidir.

Yeniden yapılandırmaya esas borç aslı tutarı 100.000 YTL üzerinde olan işverenler, taksitlendirme süresinde beyanları üzerine tahakkuk eden; yıllık gelir ya da kurumlar vergisinin süresinde veya vade tarihlerinin rastladığı yılı takip eden yılın sonuna kadar tamamen ödenmemesi, katma değer vergisinde bir takvim yılında üç defadan fazla kanunî ödeme süresinde veya vade tarihlerinin rastladığı yılı takip eden yılın sonuna kadar ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi, bu vergi türleri için ikmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlardan, taksitlendirme süresince kesinleşenlerin ise kanunî süresinde veya kesinleşme tarihlerinin bulunduğu yılı takip eden yılın sonuna kadar ödenmemiş olması ya da bu borçların 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre taksitlendirilmemesi hallerinde, bu hususların işverenin bağlı olduğu vergi dairelerince Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirilmesi halinde yeniden yapılandırma anlaşması bozulacaktır.

İşverenlerin, 5458 sayılı Kanunun 1 inci maddesi kapsamındaki borçlarını yeniden yapılandırmaması halinde, başvuru süresinin sona erdiği tarihten itibaren; yapılandırılmış borçları ile ilgili ödeme yükümlülüklerinin yerine getirilmemiş olmasından dolayı anlaşmaları bozulanlar ise anlaşmalarının bozulduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren; kanun, kararname veya diğer mevzuatla sağlanan üretim, yatırım ve benzeri Devlet yardımları ile teşvik ve desteklerden, daha önce başlayıp devam eden nakdî olmayan teşvikler hariç, yararlandırılmayacak ve yararlanmaması gerektiği sonradan anlaşılanlardan da yapılan Devlet yardımı, teşvik ve destek ödemeleri kanunî faizi ile birlikte geri alınacaktır. Söz konusu destek, teşvik ve Devlet yardımları, Sosyal Sigortalar Kurumundan borçlulara ilişkin bilgilerin temin edilmesinden sonra ilgili kurum ve kuruluşlarca sağlanacaktır.

Söz konusu hüküm, 5458 sayılı Kanunun 1 inci maddesi kapsamında borcu olan işverenleri ilgilendirmektedir.

Dolayısıyla, 5458 sayılı Kanun kapsamına girmeyen bir borç türü (örneğin tasarrufu teşvik, damga vergisi, özel işlem vergisi, icra masrafı gibi) ve dönemine (örneğin 2005/Mayıs ayına) ilişkin bir borcu olan işveren söz konusu hükümden etkilenmemektedir.

5458 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre borçlarını taksitlendirerek, taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödemekte olanlar, kalan borç tutarları için başvuru süresi içinde talep etmeleri halinde, yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanabileceklerdir. Bu takdirde, daha önce yapılmış olan tecil ve taksitlendirme işlemi bozularak taksitlendirme şartlarına uygun olarak daha önce ödenmiş olan taksit tutarları, kurumun ilgili mevzuatına göre mahsup edildikten sonra kalan borçlar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek, yeniden yapılandırılacaktır.

4958 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesinin (K) fıkrasına göre borçlarını taksitlendirerek, taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödemekte olanlar, kalan borç tutarları için başvuru süresi içinde talep etmeleri halinde, 5458 sayılı Kanunun yeniden yapılandırma hükümlerinden yararlanabileceklerdir. Bu takdirde, daha önce yapılmış taksitlendirme işlemi bozularak taksitlendirme şartlarına uygun olarak ödenmiş olan taksit tutarları, kurumun ilgili mevzuatına göre mahsup edildikten sonra kalan borçlar vadesinde ödenmemiş alacak kabul edilerek, yeniden yapılandırılacaktır.

Yeniden yapılandırılan borçlar için, Kanunun yürürlük tarihinden önce tatbik edilmiş olan hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılacaktır.

Bu Kanun hükümlerinden yararlanmak üzere başvuran borçluların, kapsama giren borçları dolayısıyla Sosyal Sigortalar Kurumu yaptıkları itirazlardan ve yargı nezdinde sürdürdükleri davalardan feragat etmeleri ve ihtilaf yaratmamaları şarttır. Davadan feragat ettiklerine dair ilgili Sigorta İl / Sigorta Müdürlüğüne mahkeme kararını veya davadan vazgeçtiklerine dair dilekçenin, davanın açıldığı mahkeme kaleminden şerh düşülmek kaydıyla ibraz edilmesi üzerine yeniden yapılandırmadan yararlanabileceklerdir.

5458 sayılı Kanun kapsamına giren borçlarını yeniden yapılandırmayan borçlular hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun Hükümlerine göre icra takip, haciz ve satış işlemleri derhal uygulanacaktır.

31.03.2005 tarihinden 5458 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 01.04.2006 tarihe kadar olan dönemlerdeki borçlar yeniden yapılandırma kapsamına girmemektedir. Bu dönemlere ait bir borcun olması halinde şartların yerine getirilmesi kaydıyla, 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre her zaman taksitlendirilmesi imkanı bulunmaktadır.

Bu durumda, borçlu işverenin talebi üzerine yapılandırma kapsamında olan borçlar yönünden tecil ve taksitlendirme işleminin bozularak yapılan taksit ödemelerinin mahsubunun yapılmasını müteakip yapılandırma kapsamına giren kalan borç aslı ve bu borca yeniden yapılandırma için başvuruda bulunulan tarihten önceki ayın sonuna kadar hesaplanacak gecikme zammı tutarı yapılandırma kapsamına alınacaktır. Buna karşın, ödeme vadesi 31.03.2005 tarihinden sonraya rastlayan borçlar için ise taksitlendirme işlemi devam ettirilecektir.

4958 sayılı yasanın geçici 1. maddesi uyarınca bu dönemler cari ay teşkil etmediğinden dolayı işverenin talep etmesi halinde 5458 sayılı kanuna göre yeniden yapılandırmadan yararlanabileceklerdir.

Taksit veya carî aya ilişkin ödeme yükümlülüklerinin eksik yerine getirilmiş olması halinde, ödeme yükümlülüğü ihlal edilmiş sayılır.

5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırma işlemi işyeri bazında yapılacaktır. Bu nedenle, işveren hangi işyeri için yeniden yapılandırma başvurusunda bulunursa o işyerine ait kapsama giren borçlar yeniden yapılandırılacaktır.

506 sayılı Kanunun 87. maddesi uyarınca aracının borçlarından asıl işveren müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu nedenle, asıl işverenin yeniden yapılandırma için talepte bulunması halinde, aracının da borcu varsa bu borçta dikkate alınarak yeniden yapılandırma yapılacaktır. Ancak, bu durumda asıl işveren aracının yeniden yapılandırmaya müracaat etmeyeceğine dair aracı ile müşterek imzaladıkları taahhütname getirecektir.

Buna karşın, aracı sadece kendi borcunu yeniden yapılandırmak için müracaat edecek ise, bu borç asıl işverenin daha sonra Kurumla ihtilaf yaratmayacağına dair taahhütname vermesi kaydıyla aracı tarafından yeniden yapılandırılabilecektir.

31/3/2005 tarihi ve öncesinde biten özel bina inşaatı ve ihale konusu işlerden dolayı yeterli işçilik bildiriminde bulunmadığı anlaşılan veya yine bu tarihten önce bitmiş olan söz konusu işlerle ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde bu konuda müracaat edilmesi üzerine Sosyal Sigortalar Kurumunca yapılacak ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda yeterli işçilik bildiriminde bulunmadığı anlaşılan işverenlerin, fark işçilik tutarı üzerinden hesaplanacak borçları yeniden yapılandırılabilecektir.

Müracaat tarihinde isteğe bağlı sigortalılığının devam edip etmediğine bakılmaksızın;

-

-01/05/2003-31/03/2005 süresi ödenmeyen primler (Bu dönemde sistemden çıkmış olsa da çıkmadan önceki borçları)

-

-4958 sayılı Kanuna göre yapılandırma talebinde bulunup, yapılandırılan borçlarını ödemeye devam edenlerin kalan prim borçları,

Yapılandırılabilecektir.

506 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi kapsamında topluluk sigortasına tabi olanların 31/03/2005 tarihine kadar olan malullük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası prim borçları yapılandırılabilecektir.

Kanunda 100.000 YTL'ye kadar olan borçlar ile 100.000 YTL'den fazla olan borçların yapılandırılması esası farklılık arz etmekle birlikte, gerek isteğe bağlı, gerekse topluluk sigortası prim borçlarının 100.000 YTL'nin üstünde olmasına imkan bulunmamaktadır. Zira, isteğe bağlı için 2003 yılı Mayıs ayından sonraki dönemler yapılandırmaya dahil edilmesi ve 4842 sayılı Kanun gereğince 3 ay ard arda ödeme yapmayanların sistemden çıkarılmaları nedeniyle en fazla 16 aylık borç birikmekte ve bu da en fazla 2.000.-YTL'ye tekabül etmektedir. Topluluk sigortasından 10 yıllık bir süreçte en fazla 5.000.-YTL ana borç ve bu yapılandırmaya göre yapılan hesaplamada da yine en fazla 5.000.-YTL gecikme zammı oluşmaktadır.

Buna göre, isteğe bağlı ve topluluk sigortası prim borçları hesaplanırken;

-

- Borcun başlangıç tarihinden 31/12/1998 tarihine kadar uygulanan oranlara göre gecikme zammı,

-

- 01/01/1999 tarihinden 31/12/2004 tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan toptan eşya fiyat endeksi (TEFE),

-

- 01/01/2005 tarihinden yeniden yapılandırma başvurusunun yapıldığı tarihten önceki ayın sonuna kadar ise üretici fiyat endeksi (ÜFE),

Aylık değişim oranları dikkate alınacaktır.

Borçların yapılandırılmasında taksitlerin süresi, borcun ağırlıklı yaşı ve miktarı esas alınmak suretiyle tespit edilecektir.

Ancak, küçük miktarlı borçlar için oldukça düşük miktarlarda taksit ödemesine yol açılmaması için 1.000.-YTL ve altındaki borçlar için asgari 6 aylık taksit öngörülmüştür.

Yapılandırmaya başvuran ve taksitle ödeme yolunu seçenler, ilk taksitlerini, müracaat ettikleri ayın sonuna kadar ödemek zorundadırlar. Örneğin, Nisan ayı içerisinde başvuran Nisan ayı sonuna, Mayıs ayı içerisinde başvuranlar da Mayıs ayı sonuna kadar ilk taksitlerini ödemeleri gerekmektedir.

4958 sayılı Kanunda topluluk sigortasından doğan borçlar yapılandırılmadığından, sadece isteğe sigortalılardan 4958 sayılı Kanununa göre ödeme yükümlülüklerini düzenle yerine getirenler, talep etmeleri halinde kalan borçlarını 5458 sayılı Kanuna göre yeniden yapılandırabileceklerdir. Bu durumda daha önceki yapılandırmaya göre ödenmiş olan taksit miktarları mahsup edildikten sonra kalan borç yeniden yapılandırmaya tabi tutulacaktır.

Bilindiği üzere, 5458 sayılı Sosyal Güvenlik Prim Alacaklarının Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda değişiklik yapılması Hakkında Kanun kapsamında topluluk sigortasına devam eden avukat ve noterlerin 31.03.2005 tarihine kadar olan malüllük, yaşlılık ve ölüm topluluk sigortası prim borçları da bulunmaktadır.

Topluluk sigortası ile ilgili daha önce işlemler manuel olarak yürütülmekte iken bilgisayar programı tamamlanmış ve 15.03.2006 tarihi itibariyle tüm Türkiye genelinde işletime açılmıştır.

Topluluk sigortası ile ilgili bilgisayar programının yeni işletime açılması ve aynı dönem itibariyle yapılandırma işlemlerinin başlaması, bu konuda hem Kurumumuzca hem de baro başkanlıkları ile noter odalarınca bazı tedbirlerin alınmasını gerektirmektedir.

Bu çerçevede;

1) Yapılandırmadan yararlanmak isteyen ve Kuruma hiç bildirilmemiş olan avukat ve noterlerin sigortalı tescillerinin yapılabilmesi için baro başkanlıkları ve noter odalarından işe giriş bildirgelerinin istenip, bunların tescillerinin yapılarak sonucundan avukat ve noterlere bilgi verilmesi, her ilde baro başkanlıkları ve noter odaları bulunmadığından, bu işlemlerin baro başkanlıkları ve noter odalarının bulunduğu Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince yapılması.

2) Başvuru süresi başlamadan önce barolar ve noter odalarının bulunduğu Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince bu baro ve odalar ile irtibata geçilerek, yapılandırmaya başvurmak isteyen avukat ve noterlerin borçlarının çıkarılması için baro ve noter odalarının bulundukları ildeki Sigorta İl/Sigorta Müdürlüğüne (sözleşme imzalanmış ünite) bizzat veya posta ile başvurmalarının sağlanması ve özellikle 2000 yılından sonra prim ödememiş olanların ödeyecekleri prim miktarlarını belirlemelerinin ve prim ödeyenlerin sakladıkları prim ödeme makbuzlarını hazır tutmalarının istenmesi.

3) Baro ve noter odalarının bulunduğu Sigorta İl/Sigorta Müdürlüklerince yapılandırmaya başvuran avukat ve noter kayıtlarının bilgisayara girişlerinin yapılması, diğer bir ifadeyle sigortalı tescili ile prim ödemelerine ilişkin kayıtların bilgisayara girilmesi, bu işlem yapılırken vaziyet kartlarındaki bilgiler dahil, ünitelerde bulunan sicil dosyasındaki bilgiler ile ilgililerin ibraz edecekleri belgelerin esas alınması ve tereddütlü dönemler için ibraz edilen dekontlara itibar edilmesi.

4) Özellikle yapılandırma işlemleri açısından herhangi bir gecikmeye sebebiyet verilmemesi açısından tekrar işe giriş bildirgeleri, dört aylık dönem bordrosu ile aylık prim ve hizmet belgelerini vermemiş olanlardan, ayrıca bu belgelerin verilmesi istenmeksizin girişlerinin yapılması. (Bu konuda Sigorta İl/Sigorta Müdürlükleri ayrıca talimatlandırılacaktır.